کتاب تفکّر چین باستان و قدرت چین

سامان فریدونی، پژوهشگر اندیشکده دیپلماسی اقتصادی

کتاب تفکّر چین باستان و قدرت چین مدرن نوشته‌ی یانگ شوئه تونگ، از مهم‌ترین آثار معاصر در حوزه‌ی اندیشه‌ی سیاسی و روابط بین‌الملل چین است. این کتاب نخستین‌بار در سال ۲۰۱۱ میلادی به‌وسیله‌ی انتشارات دانشگاه پرینستون منتشر شد و هدف اصلی آن بازخوانی اندیشه‌های سیاسی دوران چینِ باستان و کاربرد آن‌ها در تحلیل جایگاه چین در نظام جهانی امروز است. نویسنده با بررسی دیدگاه متفکران دوره‌های «بهار و پاییز» و «ایالت‌های متخاصم» استدلال می‌کند که رهبری سیاسیِ مبتنی بر اخلاق و مشروعیت، عامل پایداری قدرت یک کشور است و چینِ کنونی نیز در مسیر پیشرفت خود ناگزیر از بازگشت به این اصول کهن است.

یانگ شوئه تونگ از اندیشمندان برجسته‌ی علوم سیاسی در چین و استاد دانشگاه تسینگهوا در پکن است. او مدیر مؤسسه‌ی مطالعات بین‌المللی این دانشگاه بوده و دکترای علوم سیاسی خود را از دانشگاه کالیفرنیا در برکلی دریافت کرده است. شوئ‌تونگ از نظریه‌پردازان اصلی جریان «واقع‌گرایی اخلاقی» در روابط بین‌الملل به شمار می‌رود و آثارش تأثیر چشمگیری بر سیاست‌پژوهی چینی و آسیایی داشته است. افزون بر فعالیت دانشگاهی، او در حوزه‌ی سیاست خارجی چین نیز به‌عنوان مشاور علمی و پژوهشگر فعال بوده و جوایز متعددی در زمینه‌ی فلسفه و علوم اجتماعی دریافت کرده است.


این کتاب در سه بخش و هفت فصل تنظیم شده است. در بخش نخست، نویسنده به فلسفه‌ی سیاسی دوران پیش از وحدت چین می‌پردازد. فصل نخست، با عنوان «مطالعه‌ای تطبیقی درباره‌ی فلسفه‌ی میان‌دولتی دوران پیش‌ـ چین متحد»، به بررسی بنیادهای نظری اندیشه‌ی حکمرانی در متون باستانی اختصاص دارد. فصل دوم با تمرکز بر اندیشه‌ی فیلسوفی به نام شون‌زی، پیامدهای اخلاقی و سیاسی آموزه‌های او را برای سیاست امروز چین تحلیل می‌کند. فصل سوم نیز مفهوم «هژمونی» یا سلطه در کتاب تاریخی استراتژی‌های ایالت‌های متخاصم را بررسی کرده و از تمایز میان «راه پادشاهی» (حکمرانی مشروع و اخلاقی) و «راه سلطه» (قدرت مبتنی بر زور) سخن می‌گوید.
بخش دوم کتاب شامل دیدگاه‌ها و نقدهای شماری از استادان و پژوهشگران درباره‌ی تفسیر نویسنده از اندیشه‌ی چینی است، و بخش سوم به پاسخ‌های مستند نویسنده به این نقدها می‌پردازد. در پایان کتاب نیز سه پیوست وجود دارد که شامل معرفی تاریخی دوره‌ی «بهار و پاییز»، معرفی کوتاه نویسنده، و بحثی درباره‌ی چرایی فقدان مکتب چینی در نظریه‌ی روابط بین‌الملل است.

کتاب تفکّر چین باستان و قدرت چین مدرن در سال ۲۰۱۱ میلادی توسط انتشارات دانشگاه پرینستون در ایالات متحده منتشر شد و ویراست تازه‌ی آن نیز در سال ۲۰۱۳ در دسترس قرار گرفت. این کتاب در سال ١٣٩٨ توسط ابوالفضل علمایی‌فر به فارسی ترجمه و انتشارات علمی فرهنگی به منتشر کرده است.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.