اداره کنترل داراییهای خارجی ایالات متحده امریکا(Office of Foreign Assets Control) یا به اختصار OFAC، یک نهاد دولتی زیرمجموعه وزارت خزانهداری این کشور است که مسئولیت طراحی، اجرا و نظارت بر تحریمهای مالی و تجاری این کشور را بر عهده دارد. ریشه تاریخی OFAC به دوران جنگ جهانی اول و قانون «معاملات با دشمن» (Trading with the Enemy Act) در سال ۱۹۱۷ بازمیگردد. اما شکل مدرن آن در سال ۱۹۵۰ پایه گذاری شد؛ زمانی که دفتر کنترل وجوه خارجی (FFC) به OFAC تغییر نام داد تا داراییهای چین و کره شمالی را در جریان جنگ کره مسدود کند. پس از آن با تصویب قانون اختیارات اقتصادی اضطراری بینالمللی (IEEPA) در سال ۱۹۷۷ جایگاه این اداره تقویت شد.
هدف اصلی OFAC، پیشبرد اهداف سیاست خارجی و امنیت ملی آمریکا از طریق ابزار تحریم اقتصاد است. این نهاد بر خلاف برخی نهادهای مشورتی یا نظارتی ساختاری کاملا اجرایی دارد. از همین رو، OFAC بطور معمول داراییهای اشخاص، نهادها و کشورهایی را که تهدیدی علیه منافع ایالات متحده محسوب میشوند مسدود و هرگونه تراکنش مالی با آنها را ممنوع میسازد.
مهمترین ابزار اجرایی این اداره، فهرست «اتباع خاص تعیینشده» (Specially Designated Nationals List – SDN) است که شامل هزاران نام از اشخاص حقیقی و حقوقی در سراسر جهان است. علاوه بر فهرست موسوم به SDN، اداره OFAC فهرستهای دیگری از جمله تحریمهای بخشی (Sectoral Sanctions) را نیز تنظیم میکند که محدودیتهای هدفمندتری را برای صنایع خاص در نظر میگیرد.
در شرایط کنونی با افزایش استفاده مکرر ایالات متحده از ابزار تحریم برای کنترل دیگر بازیگران جهانی، دامنه فعالیتهای OFAC بسیار گسترده شده است و تحت عناوینی چون مقابله با تروریسم، پولشویی، قاچاق مواد مخدر، تکثیر تسلیحات کشتار جمعی و نقض حقوق بشر اجرایی میشود. در سالهای اخیر، این نهاد با تمرکز بر حوزههای نوظهوری مانند رمزارزها و شبکههای مالی غیرمتمرکز نیز راهبردهای خود را برای مقابله با دور زدن تحریمها گسترش داده است که تحقق این راهبرد محل ابهام است.
در همین راستا در سالهای اخیر بویژه سال ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵، OFAC تمرکز ویژهای برای اجرای تحریمهای چندجانبه علیه روسیه (به بهانه جنگ اوکراین) و چین (با تمرکز بر دسترسی به دادههای حساس شخصی و فناوریهای پیشرفته) تقویت کرد و نظارت بر تراکنشهای مالی جهانی را به کمک فناوریهای هوش مصنوعی و تحلیل داده ارتقا داده است.