حکمرانی اقتصادی (Economic Statecraft) قدرت اقتصادی به مثابه ابزار سیاست خارجی؛ دیپلماسی اقتصادی در عمل
سیدعلی بهرامی؛ پژوهشگر اندیشکده دیپلماسی اقتصادی
کتاب «Economic Statecraft» از نخستین آثار کلاسیک در حوزه روابط بینالملل است که نقش قدرت اقتصادی در تحقق اهداف سیاست خارجی را بررسی میکند. این اثر نشان میدهد چگونه کشورها میتوانند از ابزارهایی مانند کمکهای مالی، وام، تجارت و تحریم برای تغییر رفتار سایر دولتها بهره بگیرند. نویسنده با ارائه چارچوبی تحلیلی، قدرت اقتصادی را در کنار قدرت نظامی بهعنوان بخشی از زرادخانه سیاست خارجی معرفی میکند و تلاش دارد فهم واقعگرایانهای از فرصتها و محدودیتهای دیپلماسی اقتصادی ارائه دهد.
نویسنده کتاب، دیوید ای. بالدوین (David A. Baldwin)، استاد برجسته روابط بینالملل و اقتصاد سیاسی بینالملل در دانشگاههای پرینستون و کلمبیاست. او از چهرههای شناختهشده در مطالعه مفاهیم قدرت، امنیت و سیاست خارجی است و آثار متعددی همچون Paradoxes of Power و Power and International Relations را منتشر کرده است. کتاب حاضر شناختهشدهترین اثر اوست که در حوزه سیاستگذاری و آموزش دانشگاهی جایگاه مرجع دارد.
ساختار کتاب موضوعمحور است و در قالب هشت فصل به مباحثی همچون تعریف دیپلماسی اقتصادی، تمایز ابزارهای مثبت و منفی (مشوقها و تحریمها)، مقایسه قدرت اقتصادی و نظامی، معیارهای سنجش اثربخشی اقدامات اقتصادی و بررسی نمونههای تاریخی میپردازد. نگاه میانرشتهای و رویکرد تحلیلی بالدوین، این اثر را به یکی از منابع بنیادی برای تحلیل سیاست خارجی تبدیل کرده است.
کتاب نخستینبار در سال ۱۹۸۵ توسط انتشارات دانشگاه پرینستون (Princeton University Press) در ایالات متحده منتشر شد و همچنان بهعنوان یک متن مرجع در حوزه دیپلماسی اقتصادی و روابط بینالملل مورد استفاده قرار میگیرد. این اثر منبعی ارزشمند برای پژوهشگران، دانشجویان و سیاستگذاران علاقهمند به مطالعه نقش اقتصاد در روابط بینالملل است.