جنگ ایران، زنگ خطر بحران جهانی در حوزهٔ امنیت غذایی
ترجمه و تحلیل توسط امیرعباس هروی؛ پژوهشگر اندیشکده دیپلماسی اقتصادی
کشاورزی نوین به شدت به کودهای ارزانقیمت وابسته است، چرا که در تامین کودهای مورد استفاده سالهاست به فرایند هابر-بوش وابسته است. فرایندی که گاز نیتروژن را از هوا گرفته، با فشار و حرارت حاصل از گاز طبیعی آن را میشکافد و آمونیاک ایجاد میکند. این کود قدرتمند برای انواع گندم، ذرت و برنج نقش حیاتی پیدا کرده است.با شروع جنگ ایران کود و نیتروژن به سرعت به تیتر یک خبرها تبدیل شدند. جنگ، ۱۷ درصد از تأمین گاز طبیعی جهان و بیش از ۳۰ درصد از تأمین کود نیتروژنی جهان را قطع کرد؛ در نتیجه کارخانههای گاز طبیعی تعطیل شدند.
در خلال جنگ تقریباً نیمی از گوگرد صادراتی جهان هم که یک مؤلفهٔ حیاتی برای نوع دیگری از کود محسوب میشود در خلیجفارس گرفتار شده بودند و در کنار صدها کشتی که در خلیجفارس در لنگرگاه متوقف مانده بودند و به دلیل خطر حملات ایران، قادر به عبور از تنگهٔ هرمز نبودند. بنابراین قیمت کود در سراسر جهان به شدت افزایش یافت. بدون کود نیتروژنی، عملکرد محصولات کشاورزی به شدت کاهش مییابد.
جهش قیمت کود، استرالیا، هند و تایلند را بیش از سایر کشورها تحت تأثیر قرار داد، زیرا کودهای کشورهای خلیجفارس سهم بیشتری از کل واردات آنها را تشکیل میداد.در نتیجهٔ افزایش قیمت این کودها، قیمت مواد غذایی پس از آغاز جنگ به شدت افزایش یافت. شاخص قیمت مواد غذایی سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد در جریان جنگ ایالات متحده و ایران به شدت صعود کرد که ناشی از افزایش هزینههای انرژی و کود بود.
مردم جهان که به وفور و ارزانقیمتیِ مواد غذایی که حاصل معجزهٔ کشاورزی مدرن است عادت کردهاند شوکِ عرضهایِ ناشی از جنگ ایران میتواند قیمتها را برای مدتی بالا نگه دارد و این مسئله، فشار مضاعفی بر منابع مالی فعالان اقتصادی و مردم اعمال خواهد کرد؛ هر درگیری آتی در منطقه خلیجفارس نیز به طور مشابه میتواند چنین پیامدی را به همراه داشته باشد.