انجمن تجارت غلات و خوراک دام (GAFTA)

انجمن تجارت غلات و خوراک دام (Grain and Feed Trade Association) یک انجمن بین‌المللی مستقر در لندن است که بیش از ۱۹۵۰ عضو در ۱۰۰ کشور دارد. این انجمن در سال ۱۹۷۱ با ادغام دو نهاد قدیمی‌تر یعنی انجمن تجارت ذرت لندن (London Corn Trade Association) و انجمن خوراک دام لندن (London Cattle Food Trade Association) شکل گرفت. طبق اساسنامه این سازمان هدف اصلی GAFTA، تسهیل تجارت جهانی در حوزه غلات، خوراک دام و محصولات کشاورزی است.

در شرح مأموریت‌های GAFTA مواردی به چشم می‌آید که از آن جمله عبارت‌اند از:
– ارتقاء تجارت آزاد و منصفانه در حوزه کالای کشاورزی
-حمایت از منافع اعضا از طریق استانداردسازی قراردادها، داوری و آموزش حرفه‌ای
– ایجاد بسترهای شفاف برای حل اختلافات تجاری

همچنین مطابق چشم‌انداز آمده در سند تأسیس این انجمن نیز به گزاره‌های زیر تصریح شده است:
– تبدیل شدن به مرجع جهانی در تنظیم استانداردهای تجارت غلات و خوراک
-توسعه حضور بین‌المللی و تعامل با نهادهای دولتی و خصوصی
-ارتقاء سطح دانش و مهارت اعضا از طریق آموزش‌های تخصصی

بررسی‌ها نشان می‌دهد که GAFTA در تجارت بین‌الملل نقش قابل توجهی بتدریج یافته است. از مهم‌ترین کارکردهای این انجمن می‌توان به موارد زیر اشاره داشت:
۱. استانداردسازی قراردادها: حدود ۸۰٪ از تجارت جهانی غلات بر اساس قراردادهای استاندارد GAFTA انجام می‌شود. این قراردادها شامل مواردی مانند شرایط تحویل، بیمه، پرداخت، نمونه‌برداری و داوری هستند.
۲. داوری و حل اختلاف: GAFTA یک نظام داوری بین‌المللی است که در بیش از ۱۵۰ کشور قابل اجرا می‌باشد. این داوری‌ها توسط کارشناسان و داوران بین المللی خبره صنعت غلات انجام می‌شود و یک نهاد جایگزین چابک، کم‌هزینه و محرمانه برای دادگاه‌های رسمی محسوب می‌شود.
۳. خدمات بازرسی و آنالیز: GAFTA علاوه بر موارد فوق، انواع خدمات بازرسی، نمونه‌برداری، و آنالیز کالای کشاورزی را از طریق کارشناسان مورد تایید خود ارائه می‌دهد. این خدمات نقش مهمی در تضمین کیفیت و ایمنی کالاهای تجاری دارند.
۴. آموزش و توسعه حرفه‌ای: برگزاری دوره‌های آموزشی حضوری و آنلاین، سمینارها و رویدادهای شبکه‌سازی تجاری از جمله فعالیت‌های GAFTA برای ارتقاء دانش اعضای خود است.

در همین رابطه، می‌توان فرصت‌های GAFTA برای ایران را نیز تصور داشت. به ویژه اینکه:
– عضویت در GAFTA می‌تواند به شرکت‌های ایرانی کمک کند تا با استفاده از قراردادهای استاندارد، به بازارهای جهانی دسترسی بهتری پیدا کنند.
– استفاده از سیستم داوری GAFTA می‌تواند جایگزینی مؤثر برای دادگاه‌های داخلی در حل و فصل اختلافات بین‌المللی باشد.
– دریافت گواهی‌های بازرسی و انطباق از GAFTA می‌تواند اعتبار کالاهای ایرانی را در بازارهای جهانی افزایش دهد.

 اما این مسئله با چالش‌هایی نیز مواجه است که اهم این موارد چنین بنظر می‌رسد:
-عدم انطباق با استانداردهای بین‌المللی: علی رغم عضویت تعدادی از شرکت های داخلی، بسیاری از شرکت‌های ایرانی هنوز با الزامات دقیق GAFTA در زمینه نمونه‌برداری، بسته‌بندی و آنالیز فاصله دارند.
-مشکلات در بازرسی کالا در مبادی ورودی: فرآیندهای پیچیده و غیرشفاف در گمرکات ایران باعث تأخیر و اختلاف در تطابق با استانداردهای GAFTA می‌شود.
– تحریم‌ها: محدودیت های حاصل از تحریم مانع از اجرای کامل قراردادهای بین‌المللی و پرداخت‌های مرتبط با تجارت غلات می‌شوند.
-کمبود آموزش تخصصی: بسیاری از فعالان صنعت غلات در ایران با مفاهیم حقوقی و فنی قراردادهای GAFTA آشنایی کافی ندارند.