آژانس تجارت و سرمایه گذاری برزیل
امیرمحمد رئیسیان؛ کارشناس اندیشکده دیپلماسی اقتصادی
اپکس برزیل (ApexBrasil)، آژانس رسمی توسعه صادرات و جذب سرمایهگذاری خارجی برزیل، در سال ۱۹۹۷ تأسیس شد و تحت نظارت وزارت توسعه، صنعت، تجارت و خدمات برزیل (MDIC) فعالیت میکند. این نهاد با پشتیبانی از بیش از ۱۷ هزار شرکت، که ۴۳ درصد آنها شرکتهای کوچک و خرد هستند، نقش کلیدی در توسعه تجارت و سرمایهگذاری خارجی برزیل ایفا میکند. ApexBrasil با تمرکز بر تقویت جایگاه اقتصادی برزیل، بهعنوان بازوی اصلی دیپلماسی تجاری این کشور عمل میکند.
مأموریت و چشمانداز اپکس
مأموریت ApexBrasil توسعه صادرات کالاها و خدمات برزیلی، جذب سرمایهگذاری مستقیم خارجی (FDI) و حمایت از بینالمللیسازی شرکتهای کوچک و متوسط (SMEs) در راستای سیاستهای کلان کشور است. چشمانداز این نهاد، تبدیل برزیل به یک بازیگر تأثیرگذار در اقتصاد و تجارت جهانی از طریق توسعه برند ملی، ترویج توسعه اقتصادی پایدار و تشویق نوآوری و انتقال فناوری از طریق همکاریهای راهبردی بینالمللی است. این اهداف با برنامهریزی دقیق و هماهنگی با سیاستهای خارجی برزیل پیگیری میشوند.
نقش اپکس در دیپلماسی اقتصادی
ApexBrasil با ایجاد ارتباط میان صنایع داخلی و بازارهای جهانی، نقش محوری در دیپلماسی اقتصادی برزیل دارد. این نهاد از طریق سازماندهی مأموریتهای تجاری (حضوری و دیجیتال)، حمایت از حضور شرکتهای برزیلی در نمایشگاههای بینالمللی و تسهیل بازدیدهای فنی برای خریداران خارجی، به گشایش بازارهای جهانی کمک میکند. همچنین، با کارزارهای برندینگ بینالمللی و ارائه آموزشهای صادراتی، تصویر جهانی محصولات برزیلی را ارتقا میدهد. در حوزه سرمایهگذاری، ApexBrasil با برگزاری مجمع سرمایهگذاری برزیل (BIF) و شناسایی بخشهای راهبردی، سرمایهگذاری خارجی را تسهیل کرده و با سازمانهای بینالمللی مانند BRICS و مرکوسور همکاری میکند.
ساختار و شیوه اداره اپکس
ApexBrasil بهصورت مستقل اما تحت نظارت وزارت توسعه برزیل فعالیت میکند و بودجه آن از بخش خصوصی تأمین میشود، هرچند تحت نظارت عمومی است. این نهاد توسط هیئتی متشکل از نمایندگان دولت و صنایع اداره میشود و از طریق همکاری با اتحادیهها و اتاقهای تجاری در بخشهای کشاورزی، صنعتی و خدماتی فعالیت میکند. ساختار داخلی آن شامل واحدهای توسعه تجارت، جذب سرمایهگذاری، اطلاعات بازار و شبکهای از دفاتر بینالمللی در شهرهایی مانند میامی، بروکسل، پکن، دبی و تلآویو است که هر یک مأموریتهای تخصصی مانند تجارت منطقهای، همکاریهای کشاورزی، یا توسعه بازارهای حلال را دنبال میکنند.
عملکرد ApexBrasil و درسهایی برای ایران
در سال ۲۰۲۴، برزیل با صادرات ۴۰۰.۵۶ میلیارد دلار (رشد ۱۸ درصدی) و جذب ۷۱.۰۷ میلیارد دلار سرمایهگذاری خارجی (رشد ۱۳.۷ درصدی)، جایگاه خود را بهعنوان بزرگترین اقتصاد آمریکای جنوبی تثبیت کرد. ApexBrasil با صادرات ۱۰۲.۵ میلیارد دلار به کشورهای BRICS (۹۲ درصد به چین) و جذب ۴۹.۷ میلیارد دلار سرمایهگذاری از این گروه، نقش کلیدی در این موفقیت داشت. تجربه ApexBrasil میتواند برای تقویت سازمان توسعه تجارت ایران مفید باشد، از جمله آن میتوان به ترویج صادرات غیرنفتی، جذب سرمایهگذاری در حوزههای اولویتدار، ایجاد دفاتر بینالمللی تخصصی و بهرهگیری از تجارت بینالملل برای ارتقای برند ملی ایران در شرایط تحریم اشاره نمود.