محمد مهدی بازگیر، پژوهشگر دفترمطالعات دیپلماسی اقتصادی

ورود گردشگران خارجی به تركیه در پی كاهش ارزش پول ملی لیر و پایین آمدن قیمت خدمات تفریحی و اقامتی برای اتباع خارجی و نیز افزایش نسبی شاخص های امنیتی در سال جاری میلادی به طور چشمگیری رشد یافته است

وزارت فرهنگ و گردشگری تركیه با انتشار آخرین آمار گردشگران ورودی خارجی اعلام كرد كه در هشت ماه امسال (تا پایان ماه آگوست/11شهریورماه) 27 میلیون و 23 هزار و 134 نفر گردشگر خارجی به این كشور سفر كرده اند. 
ورود این تعداد گردشگر خارجی به تركیه نشان می دهد كه دوران بحران گردشگری این كشور پایان یافته است و امسال ركورد جدیدی در تاریخ گردشگری تركیه ثبت خواهد شد. 
برابر آمار وزارت فرهنگ و گردشگری تركیه، میزان ورود گردشگران خارجی به این كشور در سال جاری میلادی با افزایش 22.92 درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل، از ارقام دوران طلایی گردشگری این كشور نیز فراتر رفته و تا آخر امسال، میزان گردشگران خارجی تركیه فراتر از 40 میلیون نفر پیش بینی شده خواهد بود. 
براساس داده های وزارت فرهنگ و گردشگری تركیه، اتباع روسیه با چهار میلیون و 186 هزار نفر، آلمان با 2 میلیون و 976 هزار نفر و انگلیس با یك میلیون و 576 هزار نفر بیشترین شمار گردشگران خارجی تركیه را تشكیل می دهند. 
آماری از آخرین تعداد گردشگران ایرانی ورودی به تركیه اعلام نشده ولی اعلام فهرست سه كشور اول نشان می دهد كه سفر گردشگران ایرانی به تركیه كاهش یافته و گردشگران ایرانی بر خلاف سال گذشته و نیمه نخست امسال كه در رتبه سوم قرار داشتند، پس از گردشگران گرجستان، در رتبه پنجم میزان ورود گردشگران خارجی تركیه قرار گرفته اند. 
آمار وزارت فرهنگ و گردشگری نشان می دهد كه پنج میلیون و 383 هزار گردشگر در ماه آگوست میلادی از تركیه دیدن كرده اند كه نسبت به ماه مشابه سال گذشته میلادی 15.56 درصد رشد داشته است. 
شهرهای آنتالیا، استانبول، موغلا، آرتوین و ادیرنه به ترتیب بیشترین افزایش جذب گردشگر را در ماه گذشته میلادی نسبت به مدت مشابه سال گذشته داشته اند

كاهش ارزش لیر و افزایش رغبت گردشگران برای سفر به تركیه 

ارزش پول ملی تركیه در سال جاری میلادی در پی نوسانات اقتصادی این كشور بر سر چند موضوع سیاسی به همراه برخی نارسایی های ریشه ای اقتصادی از جمله افزایش بدهی خارجی، افزایش تراز منفی تجارت خارجی و نیز ركورد در بخش تولید و رشد ریسك سرمایه گذاری خارجی به شدت افت كرد به طوری كه از اول سال جاری میلادی تا كنون نرخ دلار و یورو مشابه سایر ارزهای خارجی بیش از 70 درصد در بازار داخلی تركیه افزایش یافت. 
افزایش نرخ ارزهای خارجی و كاهش ارز لیر موجب افزایش توان و امكان بهره مندی گردشگران خارجی از ظرفیت های گردشگری تركیه شد و در ادامه در ماه های گرم سال كه از اردیبهشت ماه امسال شروع شده، سیلی از گردشگران خارجی وارد تركیه شدند. 
در ماه های آوریل، می، ژوئن، جولای و آگوست و سپتامبر(اردیبهشت تا مهرماه) هر روز بر تعداد گردشگران ورودی به تركیه افزوده شد به طوری كه مراكز گردشگری همه شهرهای این كشور به خصوص در استان های استانبول، موغلا و آنتالیا در سه ماه اخیر پر از گردشگران خارجی شده و برابر اعلام اتحادیه هتلداران تركیه، ظرفیت بیش از 95 درصد هتل های این كشور پر شد

رشد نسبی شاخص امنیت و افزایش گردشگران خارجی

همزمان با روی كار آمدن حزب عدالت و توسعه در كشور تركیه و اتخاذ سیاست های جدید اقتصادی، سال به سال بر شمار گردشگران خارجی این كشور افزوده شد به طوری كه در سال 2014 شمار گردشگران خارجی تركیه به رقم بی سابقه 41 میلیون نفر رسید. 
پس از آن در سال های 2015 ـ 2016 با وقوع حوادث سیاسی داخلی و خارجی از جمله كودتای نافرجام 15 جولای 2016، تنش با روسیه و آمریكا و عملیات های تروریستی داعش و پ.ك.ك، اوضاع امنیتی ـ اقتصادی تركیه به شدت رو به نابسامانی رفت تا جایی كه این موضوع به كاهش شدید حضور گردشگران خارجی انجامید. 
به رغم ثبت ركورد 41 میلیون گردشگر خارجی در سال 2014 در تركیه، در سال 2015 در پی بروز تنش سیاسی بین تركیه و روسیه به علت ساقط شدن هواپیمای جنگی روسی در مرزهای تركیه و روسیه توسط نیروی هوایی تركیه و نیز بروز چندین فقره حادثه تروریستی در شهرهای مختلف تركیه، میزان ورود گردشگران خارجی تركیه كاهش چشمگیری یافت به طوری كه ورود 6 میلیون گردشگر روسی به تركیه به صفر رسید و از سایر كشورهای اروپایی و خاورمیانه نیز به علت ترس از حملات تروریستی، گردشگران كمتری به تركیه سفر كردند. 
این روند در سال 2016 نیز ادامه یافت و با وقوع كودتای نافرجام در 15 جولای 2016(25 تیرماه 1395) و حوادث بعدی آن كه منجر به دستگیری گسترده مخالفان و شهروندان داخلی و خارجی شد و نیز بروز برخی حملات تروریستی، میزان ورود گردشگران خارجی تركیه به شدت كاهش یافت. 
ترمیم روابط تركیه با روسیه و اتخاذ تدابیری موثر در مبارزه با نیروهای حزب كارگران كردستان (پ.ك.ك)، داعش و گروه های افراطی مسلح باعث شد تا ثبات و امنیت آرام آرام به فضای جامعه تركیه برگردد و با برچیده شدن فضای وحشت از عملیات های تروریستی هولناك در جامعه تركیه، روند سفر گردشگران خارجی از سال گذشته دوباره صعودی شد. 
این روند در سال 2017 میلادی با تثبیت اوضاع امنیتی و نیز بهبود روابط سیاسی بین تركیه با روسیه و تبلیغات گسترده ظرفیت های گردشگری در كشورهای شرق آسیا و خاورمیانه، معكوس شده و روند افزایشی ورود گردشگران خارجی به تركیه باز هم آغاز شده و در سال جاری میلادی نیز ادامه یافت به طوری كه تا پایان ماه آگوست سال جاری، شمار گردشگران خارجی ركورد مدت مشابه در سال 2014 را هم شكسته است. 
در سال گذشته میلادی 32.4 میلیون گردشگر خارجی به تركیه سفر كرده و 26.2 میلیارد دلار ارز خارجی وارد این كشور كردند و پیش بینی می شود رقم درآمد و میزان گردشگران ورودی امسال تركیه باز هم ركوردی جدیدی را ثبت كند

سیاست كاهش تشریفات و حذف روادید 
سیاست كاهش تشریفات و حذف روادید در كنار فعالیت های تبلیغاتی و برپایی نمایشگاه ها در خارج از این كشور از جمله علل مهم در توسعه صنعت گردشگری و افزایش ورود گردشگران خارجی به تركیه بوده است. تركیه در دو سال اخیر با حذف تشریفات برای اتباع گرجستان، اوكراین و روسیه به جذب گردشگران پرشمار این كشورها پرداخت به طوری كه هم اكنون اتباع كشور گرجستان و اوكراین تنها با كارت ملی كشور خود و بدون نیاز به گذرنامه و ویزا به تركیه سفر می كنند و قرار است چنین تسهیلاتی برای اتباع روسیه نیز در نظر گرفته شود. 
بر همین اساس، كشور اتباع كشور روسیه در ردیف نخست گردشگران خارجی تركیه قرار دارند و گردشگران گرجستانی نیز در ردیف چهارم و گردشگران اوكراینی هم در ردیف ششم قرار دارند

گردشگران ایران پای ثابت صنعت گردشگری تركیه 
ایرانیان پای ثابت گردشگران خارجی تركیه بوده اند و در سال های اخیر روند سفر ایرانیان به تركیه همواره رو به افزایش بوده ولی در سال جاری این روند متوقف و كمی كند شده است. 
در سال 2016 حدود 1.7 میلیون ایرانی به تركیه سفر كردند و ایرانی ها در ردیف چهارمین گروه گردشگران خارجی تركیه بودند اما در سال 2017 میلادی با افزایشی چشمگیر بیش از 2.5 میلیون ایرانی به تركیه سفر كردند و ایران در ردیف سومین كشور گردشگر فرست به تركیه قرار گرفت و هموطنان ما بیش از 2.5 میلیارد دلار در این كشور هزینه كردند. 
این روند در اوایل سال جاری میلادی نیز تا پایان تعطیلات نوروز ادامه یافت به طوری كه ایرانیان در چهار ماه نخست سال جاری میلادی پرشمار ترین گردشگران خارجی تركیه بودند ولی با گران تر شدن خدمات گردشگری و هزینه سفر ایرانیان به تركیه در پی نوسانات نرخ ارز در كشورمان و نیز با افزایش عوارض خروج، سفر اتباع ایران به تركیه در ماه های اخیر به شدت كاهش یافت

عبور گردشگری از دیوار تحریم

ستاد بررسی نحوه خنثی‌سازی اثر تحریم آمریکا بر جریان ورود توریست خارجی به کشور، برنامه «توریست جایگزین» را به سازمان گردشگری پیشنهاد کرده که اجرای آن ، رشد آمار سفرها از برخی کشورهای منطقه به ایران را به همراه داشته است

تحریم‌ها تا حدودی تاثیرگذار بوده است به ‌ویژه در زمینه پروازها و خصوصا پروازهای مستقیم به ایران که یکی از مولفه‌های گردشگری خارجی و توسعه این بازار است. برخی از پروازها قطع شد و برخی دیگر کاهش یافت؛ اما با این حال در سازمان میراث‌فرهنگی کشور از انتهای سال ۹۶ که بحث تحریم‌ها و خروج از برجام ازسوی آمریکا مطرح شد، ستادی تشکیل شد تا روی راهکارهای مختلفی در این خصوص مطالعه و اندیشه کند

. به گزارش «دنیای اقتصاد» از جمله اقداماتی که برای رونق‌بخشی به ورود گردشگر از کشورهای منطقه تاکنون انجام شده، «لغو روادید یک‌طرفه توسط ایران یا کاهش هزینه روادید برای کشورهای مبدا» است. مونسان در این باره تصریح کردهزینه‌های روادید کشور عراق صفر شده است و با عمان لغو روادید یک‌طرفه صورت گرفته است. نتیجه این اقدام در یک نمونه طی سه ماه نخست سال ۹۸ در مقایسه با مدت مشابه در سال ۹۷ به افزایش چشمگیر ورود گردشگر از عمان به ایران انجامید به‌طوری‌که از حدود ۲ هزار و ۷۰۰ گردشگر در بهار سال گذشته به بیش از ۱۲ هزار و ۴۰۰ نفر در بهار امسال از مبدا عمان رسیده‌ایم

مشکلات گردشگری ایران از نظر سفیر ترکیه در تهران

 ایران مناطق زیبای طبیعی و تاریخی فراوانی دارد اما امکانات اسکان آن برای جذب گردشگر خارجی فراهم نیست. دریا اورس، سفیر ترکیه در ایران با اعلام این مطلب به «دنیای اقتصاد» گفت: «ما به مردم خود توصیه کرده‌ایم که به ایران زیاد سفر کنند؛ اما واقعیت این است که ایران نسبت به ترکیه از هتل‌های کمتری برخوردار است

او افزود: «مثلا اگر تعداد بالایی مسافر به یکی از شهرهای ایران بروند، از نظر اسکان به مشکل برمی‌خورند. البته با این وصف سال گذشته ۴۰۰ هزار گردشگر ترکیه‌ای به ایران آمده‌اند.» سفیر ترکیه گفت: «ترکیه از سال‌های گذشته زیرساخت‌های حوزه گردشگری را فراهم کرده و از ۴۰ سال قبل گردشگری یکی از مهم‌ترین بخش‌های اقتصادی ترکیه به حساب می‌آید، چون ما از نفت و گاز و منابع طبیعی محروم هستیم

نتیجه : به نظر می رسد کشور ترکیه دوران سخت امنیتی خود را بعد از کودتای نافرجام 2016 و حوادث تروریستی بعد از آن را پشت سر گذاشته و با کاهش در ارزش لیر باعث شده تا دوباره گردشگری در این کشور بعد از چند سال رکود دوباره رونق بگیرد .پیش بینی می شود ترکیه تا آخر سال حدود 40 میلیون گردشگر را تجربه کند و درآمدی بالغ بر 35 میلیارد دلار را تجربه کند

امید است ایران نیز مانند ترکیه از گردشگری که به عنوان یک اقتصاد نوظهور از آن یاد می شود نهایت استفاده را ببرد .با توجه به اینکه ایران جزو ده کشور برتر دنیا از لحاظ جاذبه های گردشگری است با قدری سرمایه گذاری دراین بخش پر سود و ایجاد زیر ساخت های خوب حمل و نقل ،اقامتی می تواند سهم خودش را از این بازار پر سود به چندین برابر بیشتر از 7 میلیون گردشگر در سال برساند و درآمدی چندین برابر بیشتر از 8 میلیارد دلار داشته باشد آن هم در وضعیتی که صادرات اصلی ترین منبع درآمدی ایران یعنی تفت به کمترین میزان خود رسیده است و ناچار است تا منابع پر سود جدیدی را جایگزین فروش نفت کند.

منابع :

خبرگزاری ایرنا

https://www.irna.ir/news/83050204/

https://www.irna.ir/news/83160003/

خبرگزاری دنیای اقتصاد

https://donya-e-eqtesad.com/

https://donya-e-eqtesad.com


0 دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *